Analogue Audio: Pathos hybride versterkers design italiaans hybrid twin towers InPower InPol inpol

Tijdens bezoeken aan de hifi show in Milaan eind 2007 en de hifi show in Munchen in voorjaar 2008 hoorde ik in de luisterruimte van North Star Design de monitor luidsprekers van het merk ROSSO FIORENTINO. Het evenwichtige en zuivere geluid trok me direct aan. Ik ging in de sweet spot zitten en werd direct de muziek in getrokken. Meestal heb ik tijdens shows slechts heel even geduld om te luisteren, maar deze keer luisterde ik langer. Wat me ook opviel was dat er geen oprdingerige verkoper op me af stapte. De optwerper heb ik opgezocht en heel even gesproken. Hij vertelde me dat er ook een vloerstaand model in ontwikkeling was. Hij liet me een prototype zien dat er erg apart uitzag. De monitor luidpreker heet FIESOLE.

OP de hifi show in Munchen voorjaar 2008 was er opnieuw een combinatie van North Star apparatuur en de luidsprekers van Rosso Fiorentino te bewonderen. Weer trok het complete, transparante en zuivere geluid mij aan. Deze keer was ik met mijn medewerker Hans Pol die heel goede, ervaren oren heeft. Hij zei me direct dat dit iets bijzonders was. Deze keer was de ontwerper wat spraakzamer dan de vorige keer in Italie. Hij legde me het een en ander uit over de techniek van zijn luidprekers en hij liet me opnieuw de vloerstaander zien. Deze had nu een naam: VOLTERRA. De vloerstaande luidspreker zou bijna productierijp zijn. Ik vroeg om een visitekaartje en zag daaropdat het bedrijf gevestigd is bij Florence en dat de ontwerper Francesco Rubenni heet. Zijn luidsprekers klinken zoals de man zelf overkomt: rustig, precies en nergens overdreven. Het geluid zou misschien de bijzondere eigenschappen van de merken Diapason en Opera mooi kunnen aanvullen.

Thuis in Nederland aangekomen besloten Hans en ik het nieuwe merk zo mogelijk te gaan importeren voor de distributie in Nederland en Belgie. De ontwerper stemde toe en zo is het gegaan.

Inmiddels hebben we heel veel geluisterd naar de Fiesole monitoren. Wat erg opvallend is, is de enorm realistische, stevige voelbare bas uit zulke kleine luidsprekers. Het is een basrelfex luidspreker, maar eigenlijk merk je daar helemaal niets van. Ik bedoel hiermee dat de poort helemaal niet nadelig aanwezig is. De uitgekiende kastvorm zal een van de belangrijkste oorzaken hiervoor zijn. De zijwanden zijn namelijk niet parallel, maar staan schuin tegenover elkaar. Alle wanden zijn aan de binnenkant met een speciaal bitumineus materiaal gedempt. In het midden is tussen de zijwanden een bracing aangebracht. De woofer is een 165 mm Peerless. De tweeter is de Morel DT30. Deze garandeert een extreem informatief hoog, dat toch nimmer scherp wordt. De uitstekend afgestemde filtering is hier ook debet aan. Dit filter is behoorlijk uitgebreid en complex. De componentkwaliteit is hoog. Meestal zie je zulke filters uitsluitend bij speakers van 5000 euro of meer. Het geheel zorgt voor een rendement dat relatief laag is (86,5 dB), maar tegelijkertijd garandeert het een voor de versterker gemakkelijk impedantiegedrag en een heel mooi faseverloop. Het is mogelijk om de luidspreker naar keuze uit te laten voeren met een extra supertweeter. Het frequentiebereik loopt dan door tot 100 kHz. De supertweeter kan ook later door ons redelijk eenvoudig worden ingebouwd. Het gaat om een "hemispherical piezoelectric ceramic diaphragm ultrasonic generator". Het effect is heel fascinerend: je hoort het niet direct (als je je oor bij de supertweeter houdt, hoor je niets, maar je merkt het wel. Zittend in de luisterpositie is de ruimtelijkheid duidelijk beter. Zelfs als je in een ruimte naast de luisterruimte bent (bv. een gang) en de deur staat open, dan hoor je een duidelijkere aanwezigheid van de hoge tonen. Het zindert meer. Maar nodig is het niet. Ook zonder de supertweeters is het een prachtig klinkende, complete luidspreker. Bij ons in de luisterruimte kunnen we u het verschil laten horen.

Het vloerstaande model heet dus Volterra. Deze heeft een erg slimme constructie. Francesco Rubenni heeft de zelfde kast als van de Fiesole monitor in de Volterra nog een keer gebruikt, namelijk voor een tweede Peerless woofer die groter is dan de laag/midden unit van de monitor. De tweede kast is omgekeerd onder de eerste kast geplaatst. In het tussen gedeelte zit het scheidingsfilter. De twee kasten staan niet met elkaar in verbinding. Omdat de Volterra hiermee uit twee afzonderlijke luidsperkasten bestaat, is de kans op kastgeluid een heel stuk minder. De luistertest bevestigt dit direct. Het laag is bijzonder strak en heel informatief over het hele laagbereik. De onderste kast is gesloten. De kans op misaanpassingen in uw eigen huiskamerakoestiek is daarmee kleiner geworden.

Het luisteren naar de Volterra 's is bijna verslavend. Je hoort alles en niets wordt tegelijkertijd overdreven. Luistermoeheid treedt gewoon niet op. Minder goede opnames blijven een bepaalde aantrekkelijkheid houden. Maar heel goede opnames zijn letterlijk een verademing. De speaker ademt rust. De ruimtelijkheid is heel compleet en realistisch van afbeeldingsgrootte. De snelheid is opvallend groot. De timing tussen laag, midden en hoog is uitzonderlijk goed. De Fiesole's en de Volterra's zijn misschien wel een alternatief voor electrostaat liefhebbers die toch een oplossing zoeken voor de nadelen van electrostaten. Je zou kunnen zeggen dat het merk Rosso Fiorentino luidsprekers bouwt met een traditioneel Engels geluid, gecombineerd met de eigenschappen van moderne luidsprekers (hoog oplossend vermogen!) en met een Itialiaanse tint in het middengebied (zangerigheid). Francesco Rubenni heeft lange tijd in Engeland gewoond. Dit verklaart denk ik mijn stellige indruk van zijn geluid. Overigens heeft hij het me zelf ook telefonisch bevestigd.

Het afwerkingsniveau van deze luidsprekers is erg hoog. De voorkant is gemaakt van een hoogwaardig plexiglass. Er is nergens een schroefje zichtbaar. Het binnenwerk van de Fiesole is via de onderkant bereikbaar. De luidsprekerunits zijn via de achterkant van de baffle vastgeschroefd. De lakuitvoering is naar keuze in hoogglans, mat of een tussenvorm tussen glans en mat. De standaarduitvoering is steeds met essen fineer, dat bruin, rood of groen gelakt wordt. In het Italiaans heet dit respectievelijk: capalbio, chianti en bolgheri. Ook mogelijk zijn tegen meerprijs: glanzend zwart (pianoforte), groen metallic (giannutri) en wit metalic (apuane). De giannutri uitvoering resulteert volgens mij in een luidsprekerdesign die op de markt geen gelijke kent.

FIESOLE

86,5 dB; 8 Ohm; 50 Hz - 22 kHz (100 kHz met supertweeter)

40 x 28 x 31 cm, 12 kg/st.

design stands van eigen merk in voorbereiding

VOLTERRA

87 dB - 6 Ohm; 38 Hz - 22 kHz (100 kHz met supertweeter)

105 x 28 x 31 cm, 35 kg/st.